Nieuwe algensoort ontdekt in duingebied Zwanenwater bij Callantsoog

NOOORD HOLLAND - In het Noord-Hollandse Zwanenwater heeft vrijwilliger Michiel Schreijer een nieuwe algensoort voor de wetenschap ontdekt. In de kuststreek is dat een bijzondere vondst. Het is een sieralg, microscopisch klein maar van groot belang voor de voedselketen en een superindicator voor de waterkwaliteit. Natuurmonumenten is daarom blij met de vondst.

Michiel Schreijer onderzoekt al vijf jaar lang elke maand de duinplassen en -poelen in het Zwanenwater. Hij kijkt onder andere naar sieralgen in het water. Zijn verrassing was dan ook groot toen hij een nieuwe soort ontdekte. Schreijer: “Sieralgen zijn microscopisch klein maar zo prachtig. Het zijn de orchideeën onder algen. Ze zijn vaak symmetrisch, prachtig van kleur en met mooie patronen. Maar ze zijn niet alleen mooi, ze zijn ook heel belangrijk. Ze vormen samen met alle andere eencellige planten en dieren de basis van het voedselweb. Zo zijn ze voedsel voor borstelwormpjes die op hun beurt weer eten zijn voor onderwater levende insecten als bootsmannetjes of rugzwemmers. Deze waterbeestjes worden weer gegeten door vissen en die weer door vogels. Daarnaast produceren algen zuurstof en nemen ze CO₂ op”.

Sieralgen leven uitsluitend in schoon, voedselarm water, zoals poeltjes en vennen. Ze zijn daarom een uitstekende indicatoren voor een goede waterkwaliteit. Jitske Esselaar, boswachter ecologie bij Natuurmonumenten: “Sieralgen zijn kieskeurig. Ze vertellen ons iets over de waterkwaliteit en die is in de poelen in het Zwanenwater dus goed. Daar zijn we trots op en blij mee want natuur in Nederland staat onder druk en de waterkwaliteit in ons land is vaak slecht. Bescherming van natuurgebieden zoals het Zwanenwater is daarom van groot belang”.

In het Oosten van Nederland is veel onderzoek gedaan naar sieralgen, maar in de kuststreek veel minder. De sieralg die Schreijer ontdekte heeft hij vernoemd naar het Zwanenwater. Hij gaf hem de naam Cosmarium lacuscygnei, vrij vertaald het ‘Sieraad van het Zwanenwater’. De alg is inmiddels beschreven in wetenschappelijke literatuur en binnenkort wordt een flesje met de alg en informatie zoals de naam en vindplaats opgestuurd naar Naturalis. Daar wordt bij opgenomen in het Nederlandse Soortenregister.

Het Zwanenwater is een duingebied van Natuurmonumenten bij het Noord-Hollandse Callantsoog. Het bestaat uit vochtige duinvalleien, duinen met duingraslanden, duinpoelen, duinheide en duinmeren. Het gebied is rijk aan vogels, orchideeën en paddenstoelen. Naast de net ontdekte sieralg leven er ook andere soorten sieralgen zoals de soort met de inuit-naam Cosmarium tasiussaqense. Deze is voor het eerst beschreven bij de westkust van Groenland. Daarna is hij voor het eerst teruggevonden op de Buiten-Hebriden bij Schotland, waar de waterkwaliteit nog heel erg goed is en het milieu schoon, en vervolgens in het Zwanenwater. Dit algje is dus nog maar op drie plaatsen op de wereld gevonden.