Nieuw Nieuwlanderhek; historische poort terug in het stadsbeeld

ALKMAAR - Het Nieuwlanderhek op de Popmansbrug is weer in ere hersteld. De beide kanten van de brug worden weer zoals vroeger gesierd door een markant hek als toegang tot de stad. De plaatsing van dit Nieuwlanderhek is het resultaat van een voorbereiding die ruim 10 jaar geleden begon, toen een inwoner van Alkmaar het idee aandroeg voor reconstructie van het hek. Het initiatief kreeg de steun van de gemeenteraad en werd vastgelegd in het coalitieakkoord als Popelmanspoort. In de jaren daarna volgden archiefonderzoek, tekenwerk en technische voorbereidingen.

De bouw van het Nieuwlanderhek werd uitgevoerd door aannemersbedrijf Oosterhof Holman in samenwerking met Stadswerk072. Oosterhof Holman is een vaste partner voor kunstwerken zoals bruggen in Alkmaar. Bijzonder aan dit project is de keuze voor eikenhout. Dat is in lijn met de materialen die uit historische onderhoudsbestekken naar voren kwamen. De onderdelen zijn vooraf volledig uitgewerkt en als bouwpakket naar de Popmansbrug gebracht, waar zij zorgvuldig zijn samengesteld.

Lars Ruiter, wethouder openbare ruimte: “Met deze nieuwe ‘Popelmanspoort’ geven we een historisch herkenningspunt terug aan Alkmaar. Het is een prachtig voorbeeld van vakmanschap en samenwerking, waarin onderzoek, techniek en zorgvuldige bouw samenkomen. Ik ben trots dat we dit bijzondere project samen met inwoners, Stadswerk072 en Oosterhof Holman hebben kunnen realiseren”.

Het Nieuwland is al eeuwenlang een belangrijke toegangsweg tot de stad. De oorspronkelijke poort stond op de plek waar nu de ondergrondse vuilcontainers zijn geplaatst. Boven de bijbehorende ophaalbrug bevond zich een houten hek dat ’s nachts werd gesloten door poortwachters. Dit hek werd rond 1882 afgebroken; slechts één historische foto bleef bewaard en vormde de basis voor een reconstructie van het nieuwe hek. Het nieuwe hek is niet bedoeld om de stad af te sluiten, maar om duidelijk te markeren waar de oude vestingwal lag. Het wordt symbolisch in open stand vastgezet.

Jan Hoekzema, wethouder erfgoed: “Het Nieuwlanderhek is een bijzonder stukje Alkmaars erfgoed dat we dankzij zorgvuldig historisch onderzoek opnieuw tot leven hebben gebracht. Op basis van het schaarse materiaal dat bewaard is gebleven – waaronder die ene oude zwart‑witfoto – staat hier nu weer een herkenningspunt dat vertelt hoe onze stad ooit werd beschermd en georganiseerd. Het is waardevol dat we deze historische laag weer zichtbaar kunnen maken voor Alkmaarders en bezoekers”.

Bezoekers kunnen de QR‑code op het nieuwe informatiebord scannen, waarmee aanvullende verhalen en beelden over de geschiedenis van deze plek beschikbaar komen.