Onderzoekslab op 30 meter hoogte: digitaliseren voor de toekomst

ALKMAAR - De Grote Kerk Alkmaar verandert begin maart voor een week in een uniek hightechonderzoekslaboratorium waar een 3D-model wordt gemaakt van een unieke gewelfschildering. Op bijna dertig meter hoogte werken onderzoekers van het Utrecht University ArtLab aan de digitale vastlegging van het monumentale zestiende-eeuwse koorgewelf. Met behulp van geavanceerde 3D-technieken wordt een uiterst nauwkeurige digitale kopie gemaakt van de beroemde gewelfschildering Het Laatste Oordeel. 

De monumentale gewelfschildering Het Laatste Oordeel behoort tot de belangrijkste schilderijen van de Noordelijke Nederlanden. Het werk werd geschilderd in 1518 door Jacob Cornelisz. van Oostsanen (ca. 1470-1533), de vroegst bij naam bekende kunstenaar uit Amsterdam en een van de belangrijkste schilders van de vroege zestiende-eeuwse Lage Landen.

De schildering beslaat negen gewelfvakken. Samen vormen deze vlakken een uniek kunstwerk, dat de middeleeuwse gelovigen waarschuwde voor hun lot na de dood. Door de hoge ouderdom en de uitvoering op een houten gewelf is het kunstwerk echter kwetsbaar en vrijwel ontoegankelijk voor wetenschappelijk onderzoek en het publiek.

Om dit belangrijke erfgoed veilig te stellen voor de toekomst, heeft de Grote Kerk Alkmaar, in samenwerking met Theater De Vest, het Utrecht University ArtLab gevraagd een grootschalig digitaliseringsonderzoek uit te voeren. Het onderzoek wordt uitgevoerd door kunsthistorici Sjors Nab, Sanne Frequin en Daantje Meuwissen.

De scan is niet alleen belangrijk voor het behoud van het gewelf en toekomstig wetenschappelijk onderzoek. Door het gewelf te digitaliseren, kan ook het publiek er beter naar kijken. Het koorgewelf bevindt zich op 30 meter hoogte boven de bezoekers en is normaal gesproken alleen van ver zichtbaar. Dankzij de 3D-modellen en toekomstige VRtoepassingen kan het Laatste Oordeel straks van dichtbij worden bekeken, met oog voor detail, context en betekenis.

Zo wordt een kwetsbaar, grotendeels verborgen meesterwerk opnieuw zichtbaar gemaakt. Niet alleen voor wetenschappers, maar voor iedereen die geïnteresseerd is in het culturele erfgoed van Alkmaar en de Nederlandse kunstgeschiedenis.